AFREIS

Tags

, , , , , , ,

23 Oktober 2011

Pretoria-Noord, Suid-Afrika

Dit was ‘n lang en harde reis tot hier op die hoogste piek van die berg. Waar ek van hier afkyk in die vrugbare vallei ver onder my, vertrou ek dat my reis deur die woestyn met al sy uitdagings, hindernisse en opofferings, die moeite werd was. Agter my lê die onherbergsame vlaktes van die land wat ek die afgelope vyf en twintig jaar deurkruis het. My ontberinge lê nog voorop in my gedagtes en herinneringe laat trane in my oë opwel. Daar was goeie dae en daar was minder goeie dae en dan was daar  dae wat ‘n hoë tol van my geëis het. Elke dag met ‘n doel van sy eie. Elke ondervinding ‘n eiesoortige leerproses. As ek die wysheid en insig bekom deur my tog in berekening bring, dan weet ek dat elke oomblik inderdaaad betekenisvol was.

Met afwagting kyk ek uit oor die vallei, dankbaar dat ek wel die rand van die nuwe wêreld bereik het, die landskap waarheen my hart my met geweld gedwing het.

Ek kyk een laaste maal terug na die woestynstreek wat ek agter laat, reflekteer op die reis wat my tot hier gebring het. Dit was ‘n omswerwing wat ek met die swaard in die hand afgelê het, opsoek na oorwinning oor draak en demoon, elke tree afgelê in geloof met die strewe om te groei en te oorwin sodat ek my weg kon vind na my hartsland.

My afreis het begin met ‘n intense begeerte om my lewensreis meer vry en ongehinderd deur die saamdra van onnodige bagasie, af te lê. Dit het ‘n reeks gebeure ontketen wat ek nooit sou kon voorsien nie. En sou ek die gebeure op die horison gewaar het, sou dit my moontlik oortuig het om my soeke en my reis te staak.

My reistog het my deur water en vuur geneem, deur kloof en woestyn, deur nou drukgange en brandende brûe wat omdraai ontmoontlik gemaak het. Ek moes dit wat ek kosbaar geag het, mense wat ek liefgehad het, aktiwiteite wat ek geniet het, agter laat, aflê of opgee tot ek gestroop was met niks meer om te verloor nie. Uitgepluis, het dit my die outonomie gegee om enigiets aan te pak of aan te durf, om enige geleentheid wat dit self voordoen, aan te gryp. Ek kon nou net wen en niks meer verloor nie. Onverskrokke het ek elke uitmergelende tree afgelê. Niks kon my meer keer in my strewe na my doelwit,nie. Ek kon nou waag sonder om roekeloos te wees.

Ek draai terug na die smal voetpad voor my en met ‘n ligte beweging laat ek die ou verweerde mantel van my skouers afgeglip, nou gretig om die reis af in die vrugbare vallei in, aan te pak, my littekens my toegangs- en padkaart.

23 Oktober 2016

Centurion, Suid-Afrika

Vyf genadejare voltooi. Vyf jaar van versigtig my pad deur die vrugbare vallei vind. My rugsak lig en gemaklik om te dra. My swaard het ek verruil vir ‘n snoeiskêr en ‘n skoffel, my wapenrusting vir waterstewels en ‘n sonhoed. Ek kom nie om die vallei binne te val en te beset nie. My missie is een van vrede, gemeensaamheid en samewerking. My oogmerk is nie om, om te gooi en af te breek nie, maar wel om op te bou, aan te plant en te herstel. My oorlogskreet is vervang met ‘n vredeslied.

My hart verlang na ‘n stad wat ek kan bewoon, ‘n plek wat ek my tuiste kan noem en ‘n groep mense waar ek my stam kan vind. My hart verlang na ‘n holte waar ek rus kan vind, gemeenskap kan beleef, liefde en versorging kan gee en ontvang.

Met ‘n oop hand en ‘n sagte hart vind ek my weg deur die vallei, nie meer op ‘n geloofsreis nie, maar elke daad ‘n realiteit, elke aksie ‘n werklikheid. My spiritualiteit nie meer eksperimenteel of toekomstig van aard nie, maar diep gewortel en geanker in my eenheid met God, outentiek in elke oomblik en daad. Rituele en roetines hou vir my geen waarde in nie, maar ek vind die heilige in die mees eenvoudige van oomblikke.

Dit maak nie meer saak wat ek hier in die vallei vind  of nie vind nie, hetsy gemeenskap, stad of tuiste. My hart en my gees het sy holte gevind, die veilige plek waarvandaan ek elke dag aan durf en voluit leef. Daar is een ding wat ek nie in die woestyn agtergelaat het nie en dit is die lewe in my. Ongeag my omstandighede, ongeag my gemeenskap, ongeag droogte of oorvloed … ek leef voluit.

Daagliks kies ek om kreatief uiting te gee aan die bron van lewe wat in my en deur my vloei.

My afreis ‘n reis van genade. Die vrugbare vallei ‘n plek van vrede, liefde en barmhartigheid – my hartsland. EK IS TUIS.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2016

 

Mevrou. My vrou. Vrou.

Tags

, , , , , ,

15 Oktober 2011

Pretoria-Noord, Suid-Afrika

Vir so lank het ek probeer om hierdie sierade om my hals, skouers en polse te dra, maar ek kan net nie meer nie. Ek word geag en geëer deur my gemeenskap en familie as ‘n goddelike vrou, maar ek kan nie langer gebuk gaan onder die juk nie. Ek word op die skouer geklop en geluk gewens met my onderdanigheid aan my man, maar ek wil nie meer met ‘n geboë hoof en neergeslaande oë my lewensreis aflê nie.

Met elke tree en beweging skaaf en druk die bande wat deur ‘n patriagale stelsel op my gelê is, op my sensitiewe plekke. Wat voorgehou word as kosbare sierade wat om Mevrou se nek en polse gehang word, het hulself geopenbaar as instrumente van beheer en foltering, van verkleinering en onderwerping. Ek het oor tyd stadig maar seker myself los begin maak, die halsbandjie en die armbande afgelig en agtergelaat. Elke losmaking was as verraad geag en laat skokgolwe in hul nasleur. Verbete beur ek voort teen ysterboei en ketting, vasberade om myself te bevry van ‘n argaȉse bestel wat geen lewe en oorvloed vir my inhou nie.

Ek voel die onderstrominge en besef dat my verraad nie meer lank geduld sal word nie. Daar sal verreikende nagevolge wees. Daar is deurlopend druk om terug te keer na my ou weë, om weereens die weg te omarm. Wat staan my te doen? Waarheen vir my van hieraf aan? Gaan ek terugdraai en myself oorgee aan groepsdruk en die verwagtinge van my gemeenskap? Gaan ek myself losmaak van huis en haard, alles wat bekend en vertroud was, die plek en die mense wat vir soveel jare my tuiste was? Gaan ek my gemeenskap of myself verraai? Gaan ek finaal die mantel van Mevrou wees, van my skouers afglip?

15 Oktober 2016

Centurion, Suid-Afrika

Ek kyk met nuwe oë na myself.

Ek is nie meer “my vrou” nie, maar nou net vrou. Ek is meer vrou as wat ek ooit as my vrou was. Ek behoort aan niemand behalwe myself nie en ek kan besluit met wie ek myself wil deel, wat ek van myself wil deel en hoeveel ek gee. Niks word van my geëis op grond van my vrou wees nie. Ek gee vrywillig en met oorgawe waar en wanneer ek wil. Ek is in beheer van my lewe. Ek is in beheer van my keuses en ek leef met die noodwendige gevolge daarvan saam.

Ek is gemaklik met wie ek is, wie ek steeds elke dag word. Ek is gemaklik in my eie lyf want daar is nie meer ‘n vorm of verwagting waaraan ek hoef te voldoen nie. Ek is wie en wat ek in die oomblik wil wees. Ek is aanpasbaar, buigbaar en oop om nog meer van myself te ontdek, van myself te gee.

Ek geniet my nuwe status as bestuurder van my eie lewe en bestemming. Ek geniet, waardeer en ag die verantwoordelikhede en uitdagings. Ek geniet die nuwe moontlikhede wat daarin vir my lê.

Ek geniet my eie liggaam soos nog nooit vantevore nie. Dit behoort nou aan my om na goeddunke daarmee te handel. Dit hou hoë waarde vir my in en ek gaan met omsigtigheid daarmee om. Ek eet en leef gesonder as ooit. Ek leef meer, voel dieper, waardeer en respekteer myself en andere meer as ooit. Ek ag lewe van hoër waarde as ooit.

Ek het met moeite, inspanning en pyn uit die boeie wat my vasgehou het, gebreek. Gebuk onder die pyn van verlies van ‘n gedeelde geskiedenis, van familie en vriende, het ek vasbeslote treë vir treë vorente gebeur opsoek na ‘n holte vir my voet. Vandag, vyf jaar later kan ek terug kyk en verslae staan oor die pad wat ek gekom het tot hier waar ek my tans bevind. ‘n Pad van swaarkry, seer hê, val en weer opstaan, vashou, vasbyt, vasstaan. Ek het deur water en deur vuur gekom en dit het my nie oorweldig nie. ‘n Pad van genade onbeskryflik groot, van oorwinning, van nuwe lewe en nuwe hoop. ‘n Pad van skeiding, van swerf in niemandsland om eindelik my weg na myself te vind.

Ek het aanvanklik myself nie herken nie, so gewoond aan die spieëlbeelde en refleksies na my toe teruggekaats. Ek wou eers verbystap, aanbeweeg, verby die doodgewone middeljarige voorstedelike vrou. Daar was niks uniek, uitstaande of spesiaal aan haar nie. Sy was net nog ‘n vrou. Daar was egter iets aan haar wat my ‘n oomblik laat weifel het – ‘n atmosfeer van kalmte en rus wat haar omring het. Ongekunsteld en aards, haar vingernaels gevlek van vroetel in die grond, haar hande oop om te gee en te ontvang, haar arms uitgesprei om liefde te gee en te ontvang. Vergenoegdheid en onversteurdheid die eenvoudige hangsels om haar nek. Sielerus die mantel wat knus om haar skouers hang. En ek het geweet dat dit was wie ek wou wees…net nog ‘n vrou.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2016

OM GENADEBROOD TE EET

Tags

, , , , , , ,

 

10 Oktober 2016

Centurion, Suid-Afrika

Wêreld Dag vir Haweloses

Brutaal uitgespoeg deur ‘n wêreld wat die welvarende en vermoënde begunstig, om op die perifeer van die samelewing in die skadus te skuil, in afwagting op aalmoese.  ETER van GENADEBROOD.

Gemarginaliseer deur die onwilligheid om rand en sent te in, om rykdomme te vergader en in skatkamers op te gaar. Wêreldsgoed en winsbejag vind ek weersinwekkend, self-verryking onsmaaklik. Materialisme en kapitalisme steek my dwars in die krop, terwyl oordrewe verbruiking en verkwisting vir my ‘n steen des aanstoots is. ‘n Deel ekonomie my droom.

My leefstyl, spartaans deur eie keuse. ‘n Geskarrel vir hulpbronne nie deel van my lewensagenda.  Ek woeker met wie ek is en is vrygewig met my tyd, aandag en liefde. Wysheid en persoonlike groei my profyt. Ek gee wat ek kan en neem wat ek aangebied word. My hand oop – om te gee en te ontvang.

Maar ek worstel met my aandeel aan ‘n teenstrydige ekonomie, my skakel wees in die wisselwerking tussen gee en neem. Ek staan soos duisternis teenoor die lig en sonder duisternis is daar geen noodsaak vir lig. Vir lig om lig te kan wees, moet duisternis, duisternis wees. Yin en yang. Lewe en dood.

Ironies, hoe duisternis, dood en neem swaar dra aan die negatiewe beeld wat semantiek hul kleur, terwyl lig, lewe en gee ligvoets en vrolik dartel en borrelend oor die tong rol. Ruimhartig en met vreugde word GENADEBROOD uitgegee, die gewer geprys en bewonder vir hul altruisme. Met die vereiste nederigheid en dankbaarheid word die brood ontvang, terwyl daar oor die ontvanger gefrons en bepeins word. Die gewer word vereer terwyl die ontvanger veroordeel word.

En tog kan die een nie van die ander geskei word nie, altwee elemente kardinaal vir die voortbestaan van die ruiltransaksie.

As aannemer van liefdesgawes, moes my ego sterf, die luukse van trots en eiewaan versaak word. Om met grasie, omgee en liefde te kan gee, vereis ook dat die ego moet sterf en nie eie eer soek nie. As gewer en ontvanger dan albei aan die eie ek moet sterf, waarom bly hierdie ruilhandel met soveel emosie belaai?

Of is die wedersydse altruisme daarin gesetel dat ek jou laat goed voel deur die genadebrood van jou te ontvang terwyl jou oop hand my fisies aan die lewe hou? My fisiese lewe vir jou ego lewe, terwyl ons genadebrood uitruil.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2016

APPENDIKS – TER GEDAGTENIS AAN…

Tags

, , , , , , ,

28 September 2016

Cherry Berry Café, Centurion

Rondom my kwetter die vroue, kleurvolle paradysvoëls. Bekendstellings word gemaak aan nuwe lede terwyl gereelde besoekers mekaar hartelik omhels. Opgewondenheid vul die lug op die heerlike kuierstoep van die koffiewinkel waar ons bymekaar kom. Een van die kelners steek sy kop by die deur uit om bestellings te neem maar maak vinnig spore opsoek na versterkings om hom ‘n handjie te gee met die uitbundige groep.

Dit is tyd vir die weeklikse byeenkoms van ‘n groepie hekel entoesiaste. Handwerksakke word oopgemaak en die vrug van die afgelope week se liefdeswerk word op die lang tafel uitgepak. Spoedig is elke moontlike beskikbare oppervlak bedek met gehekelde vierkante en bolle breidraad in elke moontlike kleur. Vanuit al die uithoeke van die land vind brokkies vertroosting en omgee ingehekel in kleurvolle vierkante, hul weg na sentrale punte waar dit kreatief saamgevoeg word tot unieke TROOSKOMBERSE. (https://www.facebook.com/groups/217396611801205/)

Binne enkele minute is byna elke paar hande reeds weer besig om met naald en kleurvolle draad mee te weef aan die ontvouende volksverhaal, momentele verposing vir hand en mond wanneer koffie bedien word.

Ek verkyk my aan die vroue wat met soveel geesdrif, ywer en passie aan die projek meewerk, elkeen met hul eie beweegrede en bydrae. Ek voel bevoorreg om tussen hulle te kan sit, hulle verhale te kan hoor, elkeen se eiesoortige omgee te kan ervaar. Vroue uit verskillende sfere van die samelewing skuur hier skouers met mekaar, saamgebind deur hul passie vir hekel en ‘n diep omgee vir andere.

My oë gly oor die lys met name vir komberse aangevra terwyl die sameroepster terugvoer gee oor vordering met die komberse in wording en ek wonder oor die mense agter die name. Wie is die ontvanger van die vertroosting en wie is die person aan wie se lewensverhaal ons nou meewerk?

Ter gedagtenis aan…

APPENDIKS – kleurvolle  trooskomberse met liefdevolle omgee hande gemaak om vertroosting te bring in tye van trauma deur die verlies van ‘n geliefde. Appendiks tot ‘n lewensverhaal wat oor en oor onder vingerpunte gelees kan word, teen die hart vasgedruk kan word wanneer daar nie meer woorde is nie en warm om die skouers kan lê wanneer die gemis lewe uit die liggaam wring. Onder die hande van vreemdelinge vind die slot passasie beslag. Deur kleurvolle draad word vreemdelinge aanmekaar verbind en verweef tot een verhaal. Blok vir blok word tradisie gebore.

PROLOOG –  blok vir blok, kombers na kombers word die inleidend passasie tot ‘n ontvouende volksverhaal geskep. Wat hierdie verhaal behels sal net die toekoms onthul.

 Ek voel nederig in die oomblik voor die grootsheid van dit wat besig is om tot stand te kom. Ek voel vol ontsag in die teenwoordigheid van die kollektiewe omgee en liefde wat vrylik deur die hande van vroue landwyd vloei. My hart ontluik in afwagting vir die genesing wat kan volg in die nasleur van die vloedgolf van omgee en vertroosting.

Met sagte hande neem ek my naald en hekeldraad op, gerd vir die voorreg om medewerker aan die ontluikend verhaal te kan wees, steek vir steek bewustelik besig om te skryf aan APPENDIKS en PROLOOG.

  ©Micelle Coetsee 2016

 

ROLBOS

Tags

, , , , , , , ,

tumbleweed3

Rolbos

Tolbos

Ver van oorspong

Oor dorre landstreek

Windverwaaid.

 

Doldraai

Rondswaai

Van wortels losgemaak

Verskrompeld

Spiraaldraai.

 

Omdraai

Omswaai

Vrughulsel winddroog

Oopgebars

Saad uit saai.

 

Rondtol

Rondrol

Uitgewoed

Waterryke plek

Rustend  te raak.

 

Rolbos

Tolbos

Breekbaar

Broos

Tot fyn poeier disintegreer.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2015

Van Agter Glas

Tags

, , , , , , , , , , , , , , , ,

Die swaar houtdeur gly geruisloos onder my hand oop. Ek tree oor die druppel die vertrek binne. Met ‘n sug swaai die deur terug in sy raam. Ek stryk my windverwaaide hare plat en weg van my gesig.

Die smal ingangsportaal voor my is ontneem van enige behangsel of meubelment. ‘n Enkel lig hang vanaf die hoë A-lyn dak. Helder sonlig stroom deur die glaspanele wat die westelike muur van die reghoekige vertrek vorm en baai die spasie in spierwit lig. Die gelamineerde houtvloer lei my dieper die huis binne. Met genoegdoening hoor ek die eggo van my voetstappe deur die ruimte.

Op ‘n helder sonstraal gly ek die groter leefarea binne. Minimalisties gestileer is die vertrek vry van enigiets wat moontlik die aandag kan weglei van die verruklike uitsig oor die see; ‘n smal, moderne rusbank en bypassend leunstoel bedek in wit leer die enigste meubelstukke. ‘n Honderd-en-tagtig grade uitsig word moontlik gemaak deur die dak-tot-vloer vensterpanele; die glas vry van enige vuilheid of seelug aanpaksel.

Ek vly myself op die rusbank neer. Ek sluit my oë en asem diep die lug rondom my in. Dit ruik na sout, see en osoon. My ore verlustig hulself aan die geruis van die see en die breek van die branders aan die strand. Die sonstrale wat deur die vensters val, streel warm oor my arms en bene. Welbehae vloei deur my.

Stadig maak ek my oë oop en laat hul vanaf die weste, geleidelik oor die landskap gly tot aan die verste punt aan die oostekant van die kuslyn, die geilheid van die buitewêreld in skrille kontras met die gestroopte interior. Ek sien die wind uitbundig baljaar in die digte plantegroei op die duine; die branders wit skuimend aangejaag kom na die land. Splinters son skerp op die asuur oseaan.

En ek…onaantasbaar agter glas.

Ek verlustig my aan die eenvoud van die vertrek, die skoon lyne van glaspaneel en meubelment, die ongekompliseerdheid van die ruimte. Die vryheid waarmee lug en lig deur die spasie vloei. Ontneem van enige voorwerpe of objekte met emosionele konnotasie, laat dit die vertrek soos ‘n skoon doek voor die besoeker. Die enigste emosies, gevoelens en gewaarwordinge die wat deur die besoeker ingebring word.

‘n Giggel borrel in my op, word dan ‘n uitbundige lag wat oor my lippe rol. Ek voel sorgloos en kommervry in die kamer. Daar is niks wat my weerhou of verhinder om my gedagtes en drome vrye teuels te gee. Op hierdie wit doek is enigiets moontlik. Ek kan vrylik asemhaal. Ek kan dink. Ek kan filisofeer en redeneer. Ek kan wees. Ongekompliseerd. Eenvoudig. Net ek.

Ek staan op van die bank en stap na die skuifpaneel voor my. Dit gly sonder moeite oop onder my aanraking. Die seewind glip baldadig by die opening in, pluk aan my hare en klere en sprei souterige seelug oor my gesig. Ek lag luidrugtig in die wind; geniet die gevroetel in my hare en die souterige soene op my lippe. Ek tree vorentoe op die houtdek, sprei my arms wyd oop en verklaar my liefde vir wind, see, son en lewe. Met oorgawe tol ek in die rondte totdat duisligheid my oorval. Uitasem leun ek op die reling van die stoep.

Ek lief jou wind!’ gil ek oor die duine.

Ek lief jou see!’

‘Ek lief jou son!’

‘Lewe…ek… lief… jou!’

Windverwaaid, songekus en tevrede stap ek terug die vertrek binne en gly die paneel agter my toe. Ek skop die sandale van my voete af en krul myself in die gemakstoel op en maak myself gemaklik in ‘n posisie met onbeperkte see-uitsig.

Veilig van agter die glas, die onbetrokke waarnemer van lewe. Betrokkenheid en deelname op my eie diskresie.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2015

Die Taal van my Hart

Tags

, , , , , , , , , , ,

Ek stroop die josefskleed van my proffesionele identiteit van my lyf af en smyt dit in ‘n bondel in die linnemandjie. Saam met dit, land alles wat ek uiterlik kan gebruik om my identiteit aan te toon, in ‘n lewelose hopie van dag oue vertoon.

Ek draai na die vollengte spieël teen die muur en betrag myself. Melkkos wit vel gesprinkel met kaneelvlekkies.

My josefskleed het ‘n taal, ‘n geslagslose identiteit van sy eie. Omhul in die kleurryke gewaad is ek, praat ek en doen ek soos wat die oomblik van my vereis. Living the narrative of my professional live as it unfolds. Kleurvol smelt ek saam met die diversiteit van ‘n veelrassige, veeltalige gemeenskap.

Sonder my kleed, wie is ek? Wat sê my liggaamsbou, my geslag, ouderdom, velkleur van my? Wat sê dit van my seksuele voorkeur, politieke oriëntasie, my persoonlike verhoudinge? Waar vind ek die antwoorde tot my vermoëns sowel as onvermoëns? Waar word die kleurryke wêreld van my drome en hoop verskuil?

‘Wie is jy?’ prewel ek vir myself, die wonder van my taal fluweelsag op my oor. Dit is ‘n heerlikheid om die klanke van my moedertaal in my mond te kan rol. ‘Hoe klink my naam nou weer?’

Ek moes deur baie pyn om mens te word,
om in myself die wyer Self te herken:” uiter ek die woorde van Elisabeth Eybers teenoor my spieëlbeeld.
my dure nardussalf was uitgestort
eer ek die ryker erfenis kon wen
waarna my eenling-siel wanhopig stry
of wat hy trots versmaai: eers toe my gees
net daar was om my liggaamspyn te ly
het ek geleer om mens, om vrou te wees.”
 
Ek leun met my voorkop teen die koue glas, dankbaar vir die voorreg van my moedertaal, die woorde wat my gevoelens en belewenis so raakvat. ‘n Taal wat met diepte en kleur my verskillende dimensies verwoord en vlees laat word.

Terwyl my oë oor die wit vel deurweef met rekmerkies gly, verwoord Elisabeth se woorde die wonder van moederskap.
Die vreemde oorsprong van jou lewe het
soos lig deur ‘n kristal deur my gevloei
in al die maande toe ek één was met
die stil geheim van jou verborge groei.
 
En nou kan niks ons skei – want is jy nie
afhanklik en gebonde aan my bloed
wat met sy onbegryplike chemié
jou wonderlik gevorm het en voed?”

Ek kyk stip in die pers poele van my oë gevlek met grys spikkels van verlies.
En nou eers na al die baie stil dae
kan ek sonder hartseer
aan jou dink
en bly wees dat jy nie weet
hoe my lekhart leegbloei
in my oë.” (Antjie Krog)

My blik huiwer ‘n oomblik op die hartseer trek om my mond.
ek is so jammer ma
dat ek nie is
wat ek graag vir jou wil wees nie.” (Antjie Krog)
 
Ek tree weg van die spieël sodat ek myself vollengte kan sien.
“Die meetsnoere het vir my in lieflike plekke geval, ja, my erfenis is vir my mooi.”
 
My oog val op die dokumente wat langs my briewetas op die klein tafeltjie lê. Dit is die inskrywingsvorms vir die Puku Story Competition vir isiXhosa leerders, ‘n inisiatief waaroor ek baie opgewonde is. Maar ek sien ook die bondeltjie veelkleurige materiaal in die linnemandjie en ek sien die refleksie van my bleekwit lyf in die spieël.

Diep binne my is daar ‘n versugting vir die veelkleurige bevolking van die suidpunt van Afrika dat elkeen die voorreg mag hê, ‘n veilige plekkie, ‘n holte vir hul voet waar hulle die kleed van tweede en derde taal opvoedings- en werksplektaal kan agterlaat en die heuning van hul moedertaal op hul tong kan neem.  ‘n Plek waar alles wat volksvreemd tot hulle is eenkant neergesit kan word om plek te maak vir die oorspronklike bloudruk van moedertaal, kultuur en tradisie. ‘n Plek waar die ware essensie van die individu onbeskroomd geuiter, gedeel en beleef kan word.

Ek is bekend met die verlange om deur taal, kultuur en tradisie aan iets groter as myself gebind te wees. Ek weet hoe belangrik moedertaal en woordeskat in die vorming van identiteit is. Ek beleef elke dag self hoe hierdie aspekte deur ‘n snel veranderende gemeenskap meegesleur en vernietig word.

“Ons praat hom in ons skuilte
in ons blydskap en ons smart
maar waar ‘n taal die wêreld vul
praat ons na ‘n ander hart.” (Herman Engelbrecht)

Ek sien ook hoe die digitale univers vir mense die geleentheid bied om op ‘n nuwe wyse met taal om te gaan en met hul persoonlike identiteit te eksperimenteer, hulle wêreld te verryk of te verarm.

Die goue draad deur dit alles – die taal van ons hart.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2015

Soeker

Tags

, , , , , , , , , , , , , ,

Ek het hierdie lewe in gekom as ‘n soeker – van dieper betekenis, kennis, waarde. Hierdie honger en dors die dryfveer agter my lewensreis. Elke dag opnuut met sy eie honger en sy eiesoortige dors wat vervulling vra.

My soeke en verlange neem my op vreemde paaie en onbekende plekke waar ek delf, oopbreek, deurbreek na dit wat my honger en dors sal stil.

Diep putte, donker spelonke, wye kaal vlaktes en droë woestynlande, alles vorm deel van die lanskap wat ek deurreis.

Ek onderneem hierdie reis sonder ‘n kaart, afwagtend om te sien wat voor my ontvou en wat ek vind. Ek noteer my roete afgelê nougeset en merk elke plek waar ek vervulling vind, sou ek wou terugkeer daarnatoe.

Ek volg die voetspore van diegene wat my vooruitgegaan het. Somtyds baan ek ‘n weg waar geen voorheen bestaan het nie.

Van tyd tot tyd moet ek opgee op ‘n put met die wete dat dit opgedroog het; of ‘n roete wat dit self teen ‘n afgrond of krans doodgeloop het. Meer dikwels vind ek putte waaruit ek diep kan drink; strome wat standhoudend is. Vreemde roetes wat uitdraai na andere wat my op nuwe weë oor wyer horisonne neem.

Op die mees onverwagte plekke vind ek spoelgoud en diamante; in die donkerste van onderaardse gange die rykste van goudneerslag. My vreugde oor elke fonds eiesoortig.

Dit een ding wat onveranderd bly – ek hou aan soek; ek bly ‘n soeker. My reis eindig nie by die fonds van onskatbare waarde nie, maar gebruik dit vir befondsing van ‘n nuwe avontuur en eksplorasie.

Elke nuwe dag met sy eie uitdagings en avonture. Elke nuwe dag met sy skatte en fondse om te vind.

Vanoggend het ek hierdie kosbaarheid raakgeloop. Heuning op ‘n bord vir jou om te deel.

Woord en sin – deur J.C. Steyn

Woorde is almal s’n,
nie net myne nie;
daar’s geen heimlike opsie nie,
‘k was te laat vir mineraleregte.
Maar delwe kan ons tog almal
dwarsdeur ons hele lewe deur;
buitendien en boonop
vir kleims is gehardloop
en vergange vir goud
‘n kryg laat ontbrand.

 
Al wat myne is
is my sinne; in sinne is alle woorde
mýne
waar ek my in kan verdiep
verborge gange oopgrawe
met geheimsinnige waters deursypel
om my te verbind
met ander ryk domeine s’nne.
 

©Kopiereg Micelle Coetsee 2015

 

Rawe in my Hare

Tags

, , , , , , , , , , ,

Daar is deure in my kop oopgemaak wat nooit weer toegemaak kan word nie. Boksie denke is verbreek. Eendimensiënele visie is vervang met multidimensiënele denke en kleurvolle redenasie strome. Eenvoudige volksmites en bygelowe het in die niet verdwyn en het plek gemaak vir vrye denke wat deur die blou hemelkoepel sweef.

My ongeoefende oog het gevind dat daar vir elke saak onder die son nie net een antwoord of een invalshoek is nie. Die enigste beperking is die van die waarnemer self. Blinde oë, blinddoeke, oogklappe en selfopgelegde tonnelvisie die ondergang van diegene wat soos ‘n perd verskrik die hasepad wil kies vir elke onbekende element wat in hul visie kom.

Ek het deure oopgeskop, aan die growwe oppervlakte van andere aanhoudend geklop totdat daar vir my oopgemaak is. Vir nog andere het ek duur betaal om die sleutels te bekom en vir ‘n paar het ek die sleutels as beloning vir my deursettingsvermoë ontvang. Deur dit alles het ek nie opgegee nie, maar aanhou soek na die deure wat my sou lei na insig en verstaan, wat my sou terugneem na my oorspronklike oerbegin, na die essens van my lewe.

Ek het nie altyd goud en diamante, kosbare edelgesteentes agter die deure gevind nie. Ek wou ook nie altyd dit wat ek daar gevind het verder met my reis met my saam neem nie. Ek was selektief, wou my reis so lig as moontlik aflê. Net dit wat as noodsaaklik vir die reis vorentoe geblyk het, het hulle weg in my rugsak ingevind.

Die droë bene agter katakombe deure, die het ek agtergelaat. Nie ‘n skerfie van ‘n spieël uit die groot spieëlsaal van Aansien en voorkoms het ‘n plekkie in my rugsak gevind nie. Nie een toekenning, akkolade of medalje het ek van die donker mure van die Saal van Roem afgehaal en saamgeneem nie. Stapels goud en kiste vol munte beïndruk my nie; rolle en rolle satyn brokaat en fluweel het geen waarde vir my reis.

Die bitter beker van verdrukking, mislukking en swaarkry het ek stadig maar met menig geledig. Die beker met groot ontsag agtergelaat en slegs die heuning in my maag saamgeneem. Die boekrolle van wysheid in erdekruike gestoor het ek tussen my tande fyngemaal en myself verkwik soos met manna.

Met elke treë vorentoe het my oë vertroud geraak met die voortdurend veranderende landskap en my waarnemingsvermoë het verskerp. Dinge wat voorheen ongesiens by my sou verbygaan het nou die kruisdraad van my visier geval. Elke sintuig het verfynd en geoefend geraak. My ervaring en belewenis van die wêreld en die lewe, ryker en meer sinvol as ooit vantevore.

Elke kadens op my oortrommel, elke reuk of geur in my neusgate, die sagte aanraking teen my vel, die smaak wat my mond vul, transponeer die omgewing aan my. My visie sny naatloos deur dimensie op dimensie en sien meer as net die eerste oogopslag raak.

Die wit duiwe van vrede en versoening is losgelaat.

Die swart rafe van vergelding en skadevergoeding het op my skouer kom sit en in my hare nesgemaak.

Met my gees nou vry van onderdrukking, het ek die kettings van slawerny van my afgegooi voordat ek die lang pad die woestyn in, alleen aangepak het.

©Kopiereg Micelle Coetsee 2015

VOLHOUBAARHEID VAN DIE TAAL WAT EK LIEF HET

Tags

, , , , ,

Die uitroep van my hart word so pragtig verwoord deur die gedig, Gebed van die loot aan die wynstok deur Sheila Cussons, dat ek net nie anders kon as om dit te deel nie.

GEBED VAN DIE LOOT AAN DIE WYNSTOK

Solank as wat die mens
sy gewaarwordinge in taal bly formuleer
Here, laat my taal leef
en dat U hom nooit van die liggaam
van Afrika sal amputeer nie –
en waar U moet terugsnoei, Heer,
laat ons u hand herken en rustig weet
U sal uit die vurige sap
wat U nou tot besinning kasty
iets wat helder en edel is eindelik distilleer.

-Sheila Cussons-